خانه » مقالات » اسلام ، صادر کننده علـم به دنیـا…

اسلام ، صادر کننده علـم به دنیـا…

اشاره ای به داشته ها و افتخارات…

اسلام از ابتدای طلوع خود به حمایت و طرفداری از علم و دانش برخاست. تحصیل دانش را بر هر فردی لازم شمرد و برای همگانی شدن فرهنگ و آموزش و پرورش، احتکار علم را ممنوع ساخت و دانشمندان و اساتید علم را به آموزش شاگردان و توسعه و گسترش فرهنگ و دانش تشویق و ترغیب نمود.
پیشوای عالیقدر اسلام، علاوه بر اینکه از لحاظ اخلاقی و تکالیف فردی برای ترویج علم و فرهنگ، همه گونه ترغیب و تشویق های لازم را می نمود، عملا نیز از هر موقعیتی برای بالا بردن سطح معلومات مسلمانان و توسعه دانش استفاده می نمود.
پس از پایان جنگ بدر و پیروزی مسلمانان، گروهی از مشرکین در این جنگ به اسارت مسلمانان درآمده بودند، در میان آن ها افرادی دیده می شدند که به منظور خریدن و آزاد ساختن خویش، مالی در اختیار نداشتند اما از نعمت سواد برخوردار بودند، رسول اکرم(صلی ا… علیه و آله) دستور داد هر کدام از مشرکین در برابر آزادی خود باید ده نفر از مسلمانان را سواد خواندن و نوشتن بیاموزد. طبق دستور  عمل شد  و بدین وسیله گروهی از یاران پیغمبر(صلی ا.. علیه و آله) که سواد نداشتند، خواندن و نوشتن را آموختند.امام علی(علیه السلام) نیز ضمن یک رشته سخنان پر ارج خود، توسعه علم و دانش و گسترش و بسط فرهنگ را از وظایف حکومت اسلامی می شمارد،آنجا که می  فرماید:«ای مردم! من بر شما حقی دارم و شما نیز بر من حقی، اما حق شما بر من این است که همواره شما را اندرز و نصیحت نموده و خیر خواهتان باشم و سرمایه های ملی و حقوقتان را زیادتر کنم و برای آن که در جهل و نادانی نمانید و در مقام عمل خوش رفتار و مودب باشید نسبت به آموزش و پرورش و تعلیم و تربیت شما قیام کنم».
زمانی که در سراسر اروپا یک مرکز فرهنگی یافت نمی شد، مسلمان ها در سرزمین های خود، دارای مراکز علمی و فرهنگی بودند و در تمام شعبه های علوم،
متخصص و افراد ورزیده داشتند.با آغاز جنگ های صلیبی امواج درخشان فکری و تمدن اسلامی به خارج از مرزهای اسلام سرازیر شد و اروپا از سرچشمه علوم مسلمین سیراب گردید.
دکتر «لوستاو گوبون» می نویسد : در آن روزگاری که کتاب و کتابخانه برای مردم اروپا ارزش و مفهومی نداشت و در جمیع صومعه ها نزد تمام کشیش های اروپا بیش از پانصد جلد کتاب که همه آن ها هم کتبی مذهبی بوده، یافت نمی شد، کشورهای اسلامی به حد کافی کتاب و کتابخانه داشتند تا جایی که در کتابخانه بیت الحکمه بغداد چهار میلیون و در کتابخانه سلطنتی قاهره یک میلیون و در کتابخانه طرابلس شام سه میلیون کتاب موجود بوده است .
در اواخر قرون وسطی که اروپا در آتش جهل و نادانی می سوخت و مردم در بیچارگی و بدبختی عجیبی به سر می بردند، سلاطین و رجال آن سامان برای معالجه به کشورهای اسلامی می آمدند و دانشجویان آن ها برای کسب علم و دانش و معرفت به سوی دانشگاه های اسلامی می شتافتند و سرزمین های اسلامی با
داشتن دانشگاه هایی مانند دانشگاه قاهره، بغداد، قسطنطنیه، قرطبه و اسکندریه که با مدرنترین وسایل تحقیق و آزمایش آن روز مجهز بوده در جهان دانش احساس غرور و عظمت می کرد.
«ژوزف ماک کاپ» درباره ترقی و پیشرفت فرهنگی مسلمین قرون اولیه می نویسد: حتی طبقه پایین اجتماع تشنه خواندن کتب بودند، کارگران به غذای کم و جامه ژنده قناعت می کردند برای آن که بتوانند تا آخرین شاهی خود را کتاب بخرند.
«نهرو» در مورد تمدن خیره کننده و پیشرفت های علمی و جنبش فرهنگی مسلمین در اندلس چنین می نویسد: قرطبه شهری بسیار بزرگ بود .این شهر به یک باغ بزرگ با کاخ های مجلل و بسیاری مغازه و مسجد و گرمابه عمومی  شباهت داشت .در این شهر کتابخانه های فراوانی وجود داشت که معتبرترین و مهمترین آنها کتابخانه سلطنتی امیر بود که چهارصد هزار نسخه کتاب داشت.دانشگاه قرطبه در سراسر اروپا و حتی آسیای غربی مشهور بود و مدارس رایگان برای فقرا بسیار داشت.یکی از خدمات مسلمانان به جهان تحریر و نگارش کتب علم را در دنیا اشاعه دادند و از جمله به دنیای اروپا از این راه احسانی نمودند که واقعا نمی توان برای آن حدی تصور نمود.«دکتر میرهوف» درباره پیشرفت مسلمین در پزشکی می نویسد :در جنگ های صلیبی، مسلمین به پزشکان اروپایی می خندیدند، زیرا معلومات آن ها را  بسیار ابتدایی می دانستند.مسیحیان کتاب های ابن سینا، جابر، حسن بن هیثم و رازی را به لاتین ترجمه کردند و در قرن شانزدهم کتاب های ابن رشد و ابن سینا در ایتالیا ترجمه شد و این کتاب ها در دانشگاه های ایتالیا و فرانسه تدریس می شد.
البته غیر از رازی و ابن سینا، پزشکان عالیقدری مانند : ابوالقیس اندلسی، ابن زهر اندلسی، عباس ایرانی، علی بن رضوان مصری، ابن بطلان بغدادی، ابومنصور موفق هراتی، ابن وفید اسپانیایی، ماسویه بغدادی، علی بن عیسی بغدادی، عمار موصلی و ابن رشد اندلسی در نواحی مختلف اسلامی وجود داشتند و رساله ها و کتب ارزنده و نفیسی از خود به یادگار گذاشته اند که همه آن ها بارها به زبان لاتین و غیره ترجمه شده و مورد استفاده دانشمندان اروپا قرار گرفته اند.
در ادامه این بحث به پیشرفت و تقدم دنیای اسلام در زمبنه های داروسازی، بیمارستان، شیمی، صنایع، ریاضیات، جغرافیا و هنر از زبان کارشناسان و متخصصان اروپایی و با ارائه مستندات تاریخی خواهیم پرداخت.
واحد فرهنگی مسجد حضرت رقیه خاتون(سلام ا… علیها) آباده

درج شده در نسخه ۲۵ ماهنامه نفیر / صفحه ۴

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*