خانه » خبر » آب ماربر به آباده نمی آید !

آب ماربر به آباده نمی آید !

گزارشگر نفیر در مصاحبه ای با دکتر محمد مهدی تقی زاده :

در تجزیه و تحلیل توسعه شهرستان آباده، قطعا تاکید بر منابع آب از جدی ترین و بحث بر انگیز ترین  مباحث محسوب می گردد.اهمیت این موضوع  اساسا از دو عامل اصلی سرچشمه می گیرد. نخست اینکه این منطقه جغرافیایی از لحاظ اقلیمی در کمربند خشک ایران قرار گرفته است. از مجموع ۲۵۰ میلی متر متوسط بارش سالیانه پهنه ایران زمین سهم آباده تنها ۱۵۰ میلی متر است. استقرار این پهنه جغرافیایی در محدوده عرض ۳۰ درجه جغرافیایی ، جایی که سیستم های فشار دائما فرو نشست می کنند، مهمترین عامل محدود کننده به شمار می رود ، به عبارت دیگر استیلای سیستم های پرفشار سبب می شود که نه تنها ابری در منطقه تشکیل  نشود بلکه سیستم های  مرطوب مهاجر نیز به هنگام ورود به منطقه سریعا متلاشی شده و حاصلی جز یک آسمان باز و بدون ابر با ۲۷۵ روز آفتابی در طول سال را به ارمغان ندارد.  ناچیز بودن میزان بارش ، پراکنش نابسامان ریزش ها در طول دوره بارشی ، شدت تبخیر و ناهماهنگی در پراکندگی مکانی بارندگی از مهمترین محدود کننده های اقلیمی حاصل از این فعل و انفعال جوی  محسوب گردیده به نحوی که  در نقشه های طبقه بندی و تیپ بندی  اقلیمی، آباده در ردیف مناطق خشک ایران قرار می گیرد.

naghShe
دومین عامل محدود کننده منابع آبی شهرستان آباده اساسا به ساختار زمین شناسی و کوهستانی بودن منطقه مربوط می شود. سومین عامل محدود کننده منابع آب شهرستان آباده  کمبود جریان های دائمی رودخانه ای است که از خارج از حوضه به سمت دشت  آباده سرازیر می شوند.
بنابر این طبیعی می نماید که بحران منابع آب بزرگترین عامل محدود کننده توسعه در سطح این منطقه باشد و از دیرباز تکاپوی دائم جهت جستجوی آب ، چه در سطح و چه در اعماق زمین مهمترین دغدغه فکری مردمان این سرزمین به شمار رفته است. چرا که بدلیل وابستگی کلیه بخش های توسعه صنعتی -کشاورزی به آب تا زمانی که این بحران اساسی حل نشود هرگونه تلاشی در مقابل دیواره های ستبر و صخره های مستحکم خشکی و کم آبی متوقف شده و در خود فرو خواهد ریخت. زمزمه های به دست آوردن آب های سطحی از جمله تفکر سرشاخه های کارون یا «ماربر» حداقل به شکل مکتوب از سال ۱۳۰۹ ذهنیت مردمان این منطقه را به خود مشغول داشته است. انتقال جریانی که مردمان سرزمین های شهرضا و سمیرم نیز آن را حق قانونی خود می دانند.
رودخانه ماربر سرشاخه اصلی رودخانه خرسان بزرگ است که خود یکی از سه سرشاخه اصلی کارون محسوب می گردد . هرچند انتقال آب ماربر مهمترین دغدغه فکری مردم و مسئولین در جهت توسعه محیطی بوده است لیکن واقعیت این است که محدودیت های عمده ای را برای انتقال آب ماربر به اباده وجود دارد که تا حدی این کار را عملا غیر ممکن می سازد.
نخستین محدودیت مربوط به جهت جریان است. شبکه رودخانه ای ماربر که از ارتفاعات بورکلی، چیچکلی، المائی و تاسک سرچشمه می گیرد به سمت غرب جریان دارد در شرایطی که دشت آباده در سمت شرق ماربر واقع شده است، بنابراین انتقال آب ماربر نیازمند ایجاد یک مسیر جدید بر خلاف مسیر طبیعی است که علاوه بر نیاز به احداث سدهای ذخیره ای در محل های سرباز، بیده و شهید مستلزم ایجاد یک شبکه انتقال به طول حداقل یکصد کیلومتر است که به علت واقع شدن در منطقه زاگرس مشکلات عمده ای را از لحاظ حفر تونل فراهم می آورد. دومین مشکل اساسی در مسیر انتقال ماربر به آباده وجود چندین دشت از جمله دشت خسرو شیرین، شادکام و .. در مسیر انتقال  آب است که هر کدام به سهم خود دشت های خشکی محسوب شده و نیازمند آب می باشند. بنابر این طبیعی می نماید که قبل از انتقال آب به آباده در یک مسیر یکصد و بیست کیلومتری دشت هایی را سیراب کند که در فاصله تنها چند کیلومتر از ماربر قرار گرفته اند. سومین مساله مهم استقرار حوضه این رودخانه در محدوده سیاسی استان اصفهان و درخواست مردم شهرضا و سمیرم برای انتقال آب به این نواحی به دلیل شدت بی ابی است که بر مناطق کشاورزی آنها مستولی است. چهارمین محدودیت انتقال آب ماربر، سهم بهره برداری کشاورزان منطقه پادنا است که با مشکل کم آبی روبرو خواهند شد.
علاوه بر موارد فوق جنبه های زیست محیطی و همچنین هزینه های سنگین احداث سدهای بیده ، شهید، سرباز و صغاد  که توجیه اقتصادی انتقال آب را عملا غیر ممکن می سازد  و نیز کاهش پتانسیل آبی کارون را نیز در بحث انتقال می بایستی مورد لحاظ قرار داد که در نهایت انتقال آب ماربر به آباده را غیر ممکن و دور از انتظار می نماید .
بنابراین لازم به نظر می رسد که به شکل جدی صورت مساله ماربر از ذهنیت مردم این منطقه پاک شده و گزینه های مناسب تری همچون تغییر در الگوی کشت، تاکید بر رویکرد های صنعتی و عملیات آبخیز داری و آبخوان داری مورد لحاظ قرار گیرد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*